Mùa hoa tam giác mạch Hà Giang – Bản tình ca hồng tím giữa cao nguyên đá

Mùa hoa tam giác mạch Hà Giang vào tháng mấy?

Nếu bạn hỏi mình thời điểm vàng để săn mùa hoa, thì đó là khoảng cuối tháng 9 đến tháng 12 dương lịch, đẹp nhất vào tháng 10 và 11 khi hoa nở rộ nhất. Thật ra vòng đời của một mùa hoa chỉ vỏn vẹn khoảng một tháng, bắt đầu bằng sắc trắng tinh khôi, chuyển dần sang hồng phớt e ấp, rồi tím biếc lãng mạn và khi ngả sang đỏ sẫm cũng là lúc mùa hoa khép lại.

Ngoài ra, khoảng tháng 4 đến tháng 5 còn có một mùa hoa trái vụ màu trắng, không rực rỡ bằng nhưng vẫn đủ làm xao xuyến những ai lỡ ghé qua đúng dịp.

Cánh đồng hoa kiều mạch Hà Giang nở rộ vào cuối mùa thu mang đến bầu không khí nhẹ nhàng. Ảnh minh họa: Pham Thuy Hang

Thả trôi bộn bề theo đúng nghĩa giữa cánh đồng hoa kiều mạch Hà Giang mang đến bạn cảm giác thật đặc biệt. Ảnh minh họa: Pham Thuy Hang

Mình để ý là ngoài Tuyên Quang (Hà Giang cũ), tam giác mạch còn mọc ở Cao Bằng và Lào Cai, nhưng có lẽ chính cao nguyên đá mới là nơi loài hoa này tìm được sân khấu đẹp nhất, cùng với lễ hội hoa được tổ chức vào dịp cuối Thu đầu DDông hàng năm để tôn vinh sắc hoa và văn hóa của đồng bào dân tộc Mông.

Những điểm ngắm hoa tam giác mạch đẹp nhất mà mình nhất định lưu lại

 Sủng Là

Sủng Là luôn là cái tên được nhắc đến đầu tiên khi nói về vườn hoa tam giác mạch đẹp nhất vùng. Sắc tím phủ kín cả ngọn đồi, và nếu may mắn bạn còn được ghé thăm ngôi nhà cổ từng là bối cảnh của bộ phim “Chuyện của Pao”, tham dự phiên chợ của bà con người Mông. Đứng giữa Sủng Là, mình có cảm giác như lạc vào một chốn thần tiên mà đá cũng biết nở hoa.

Sủng Là, nơi đá nở hoa. Ảnh minh họa: Dinh Tuan

 Phó Bảng

Rời Sủng Là, Phó Bảng hiện ra với một vẻ trầm mặc hơn, được mệnh danh là “thị trấn ngủ quên”. Nơi này vừa có cánh đồng hoa tam giác mạch nao lòng, vừa có ngôi nhà âm dương mang dấu ấn kiến trúc người Hoa, cùng những vườn hoa hồng trải dài hoang dã đúng chất Tây Bắc.

Hoa tam giác mạch trái mùa nở rộ ở Phó Bảng, mang gam màu nhẹ nhàng hơn với sắc trắng tinh khôi, điểm xuyết hồng nhạt và tím phớt. Ảnh minh họa: VTV8

Lũng Cú

Đi tiếp lên phía cực Bắc, Lũng Cú với cột cờ thiêng liêng sở hữu cánh đồng tam giác mạch được xem là lớn nhất vùng, trải dài tận chân cột cờ. Đứng trên đó phóng tầm mắt ra xa, cả cao nguyên đá và thảm hoa tím gần như trải dài bất tận, đó là khoảnh khắc mình tin ai cũng muốn có ít nhất một lần trong đời.

Lũng Cú vào mùa hoa Tam giác mạch mang vẻ đẹp bình dị đời thường. Ảnh minh họa: Báo Tuyên Quang

Phố Cáo nổi bật với những bức tường bằng đá. Ảnh minh họa: PYS Travel

 Một lịch trình 3 ngày để mình trọn vẹn với mùa hoa tam giác mạch Hà Giang

 Ngày 1

Mình luôn chọn xuất phát từ Hà Nội vào lúc sáng sớm tinh mơ, bởi quãng đường gần 300km lên vùng cao không hề ngắn và mình muốn dành trọn năng lượng cho những ngày sau chứ không phải vật vã trên xe cả buổi chiều. Đến Hà Giang thường đã là chiều tối, lúc này việc hợp lý nhất là tìm một chỗ nghỉ ngơi tử tế, thả lỏng cơ thể sau chặng đường dài.

Buổi tối đầu tiên, mình không ép bản thân phải đi chơi nhiều. Một vòng dạo quanh trung tâm Hà Giang, ghé vài sạp hàng lưu niệm, nhâm nhi chút đồ ăn nóng hổi giữa tiết trời se lạnh, vậy là đủ để mình cảm nhận được nhịp sống chậm rãi của vùng đất này trước khi bước vào ngày khám phá chính.

Phố núi lên đèn buổi tối mang không khí se lạnh đặc trưng của vùng cao. Ảnh minh họa: Báo Tuyên Quang

Ngày 2

Đây là ngày mình luôn dặn lòng phải dậy thật sớm, vì cung đường qua Quản Bạ, Phó Bảng, Sủng Là, Sà Phìn, Lũng Cú rồi Đồng Văn khá dài và có quá nhiều điểm dừng khiến mình cứ muốn nán lại lâu hơn ở mỗi nơi.

Phó Bảng

Trên đường tới cao nguyên đá Đồng Văn, mình rẽ ngang Phó Bảng, nơi được gọi bằng cái tên đầy chất thơ là “thị trấn ngủ quên”. Dọc con đường dẫn vào đây là cả một thung lũng hoa hồng đẹp ngây ngất, xen lẫn cánh đồng tam giác mạch chạy dài ngay bên vệ đường. Nhưng Phó Bảng không chỉ đẹp mà còn mang một nỗi buồn man mác toát ra từ những ngôi nhà cổ phủ đầy rêu phong, khiến mình cứ đứng lặng một lúc lâu trước khi rời đi.

Sủng Là và thôn Lũng Cẩm

Rời Phó Bảng, mình xuống thung lũng Sủng Là ngay dưới chân dốc. Cả quãng đường là sự hòa quyện giữa hàng lê, cây thông và những ngôi nhà lâu đời của người Mông, mang lại cảm giác bình yên đến lạ. Ở thôn Lũng Cẩm, mình ghé thăm ngôi nhà nổi tiếng gắn liền với bộ phim “Chuyện của Pao”, nơi mình có thể thả hồn vào những thửa ruộng tam giác mạch trắng ngần trải rộng trước mắt.

Sà Phìn bình yên ẩn dưới bóng dinh thự cổ

Điểm dừng tiếp theo là Sà Phìn, nơi mình được chiêm ngưỡng cả cánh đồng hoa lẫn sự uy nghiêm của dinh thự Vua Mèo. Ngay khúc cua trước khi tới bãi đá trắng, những thửa ruộng tam giác mạch lại một lần nữa giăng kín sắc màu, đẹp đến mức mình phải dừng xe chụp vội vài tấm ảnh dù đang vội đi tiếp.

Dinh thự Vua Mèo với những đường nét kiến trúc cổ kính khiến du khách không thể rời mắt. Ảnh minh họa: @duyenpham.214

Cột cờ Lũng Cú

Băng qua Phố Là, Mã Lé, mình tới cột cờ Lũng Cú, điểm địa đầu thiêng liêng của Tổ quốc. Sườn đồi dưới chân cột cờ chính là cánh đồng tam giác mạch được xem là lớn nhất vùng, chạy dài mênh mông tới tận chân cột cờ. Đứng đây, mình nhìn xuống một biển hoa tím hồng trải rộng gần như bất tận, cảm giác ấy, thật lòng mình nghĩ khó có nơi nào khác cho lại được.

Phố cổ Đồng Văn khép lại ngày dài

Kết thúc ngày thứ hai, mình dạo một vòng phố cổ Đồng Văn, nơi thời gian như chậm lại giữa những mái nhà lợp ngói cổ kính. Không ồn ào, không vội vã, chỉ có sự tĩnh lặng và những khoảnh khắc mộc mạc, thân thương đủ để mình lấy lại hơi thở sau một ngày chạy đua với ánh nắng và những cánh đồng hoa.

Khung cảnh phố cổ Đồng Văn với những ngôi nhà lợp ngói mang nét đẹp gần gũi, thân thương. Ảnh minh họa: Luxtour

 Ngày 3

Ngày cuối cùng, mình dành trọn cho con đèo Mã Pì Lèng, một trong tứ đại đỉnh đèo của Việt Nam. Một bên là vách núi dựng đứng hiểm trở, một bên là vực sông Nho Quế xanh ngọc bích sâu hun hút, và xa xa là hàng ngàn quả núi đá trọc màu xám trải dài trùng điệp về phía Bắc và Đông Bắc. Mình đứng lặng khá lâu ở vài điểm dừng chân trên đèo, vừa để thở, vừa để tin rằng khung cảnh trước mắt là có thật.

Con đèo Mã Pí Lèng với vách núi gập ghềnh, trải dài suốt một chặng đường dài. Ảnh minh họa: @xuantoan18

Sau Mã Pì Lèng, mình ghé qua huyện Bắc Mê cũ, một vùng đất nhỏ nằm ở phía Đông, tuy đường vào có phần hiểm trở nhưng lại sở hữu hệ sinh thái tự nhiên vô cùng hấp dẫn. Đây cũng là điểm khép lại hành trình 3 ngày của mình, mang theo cả một cao nguyên đá phủ đầy hoa trong ký ức.

Bắc Mê bình yên giữa núi rừng Tây Bắc. Ảnh minh họa: Booking

Gợi ý nhỏ cho hành trình: Có một cách khác để chạm vào mùa hoa này, đó là qua ống kính của những người đã đi trước. Trong tập 22 series “Quang Vinh đi Việt Nam”, ca sĩ Quang Vinh cùng Yến Trang đã dừng chân ở dốc Thẩm Mã, nơi tương truyền các cặp đôi nắm tay nhau vượt qua sẽ bên nhau mãi mãi, rồi tiếp tục hành trình tới sông Nho Quế và đèo Mã Pì Lèng đúng vào lúc hoa nở rộ nhất. Xem lại những thước phim ấy, mình càng thấy nôn nao muốn xách máy lên đường ngay.

Những thảm hoa tím hồng lung linh trong nắng như thôi thúc tâm hồn yêu cái đẹp, mau chóng lên đường “thưởng thức” cảnh sắc mê ly này. Ảnh minh họa: @quangvinh

Loài hoa tam giác mạch này có vòng đời khoảng 1 tháng. Ảnh minh họa: @quangvinh

Hành trình khám phá Hà Giang lần này giúp nam ca sĩ truyền cảm hứng xê dịch mạnh mẽ đến giới trẻ. Ảnh minh họa: @quangvinh

 Chuẩn bị hành lý và vài lưu ý nhỏ mình luôn nhắc bạn bè

Vùng cao lạnh hơn đồng bằng nhiều, nên áo khoác, mũ, khăn ấm là những thứ không thể thiếu trong balo. Giày thể thao đế thấp sẽ giúp bạn di chuyển dễ dàng hơn trên những cung đường đèo dốc. Đừng quên căn cước công dân, bằng lái xe, một ít tiền mặt vừa đủ, cùng vài món thuốc cơ bản như thuốc say xe, cảm cúm để phòng thân.

Khi ghé thăm các vườn hoa, phí tham quan thường dao động khoảng 10.000 đến 20.000 đồng mỗi lượt tùy nơi, và mình luôn nhắc bản thân lẫn bạn đồng hành: chụp ảnh thoải mái nhưng tuyệt đối đừng giẫm đạp hay ngắt hoa mang về. Một du khách văn minh sẽ khiến mùa hoa năm sau vẫn còn đẹp cho người đến sau.

Đường lên cao nguyên đá quanh co và nhiều dốc, nên nếu không quen lái xe đường núi, hãy cân nhắc đi cùng nhóm hoặc thuê người dẫn đường địa phương, vừa an toàn vừa hiểu thêm về vùng đất qua những câu chuyện của họ.

Check in bên cánh đồng hoa tam giác mạch. Ảnh minh họa: Thục Anh Bùi

Đến mùa hoa tam giác mạch, đừng quên nếm thử hương vị của vùng cao

Với mình, một chuyến đi trọn vẹn không chỉ có cảnh đẹp để ngắm mà còn phải có món ngon để nhớ. Và vùng cao nguyên đá này, giữa cái lạnh se sắt của mùa hoa, lại càng là lúc ẩm thực địa phương phát huy hết cái chất mộc mạc, ấm áp.

6.1 Bánh tam giác mạch

Mình thấy có gì đó rất đặc biệt khi được ăn chính loài hoa vừa làm say đắm lòng mình suốt cả hành trình. Hạt tam giác mạch được nghiền, sau đó đúc thành từng chiếc bánh nhỏ, giá chỉ khoảng 10.000 đồng một chiếc, rẻ đến mức mình luôn mua vài cái ăn thử ngay tại chỗ.

Vị bánh tam giác mạch không quá đậm đà, hơi bùi bùi, nhàn nhạt kiểu ngũ cốc, nhưng đúng điệu nhất là phải ăn kèm thắng cố. Cái beo béo, đậm đà của thắng cố hòa cùng vị thanh nhẹ của bánh tam giác mạch tạo nên một sự kết hợp mà mình dám chắc chỉ vùng cao nguyên đá mới có được.

Những chiếc bánh tam giác mạch được nướng vàng thơm trên than. Ảnh minh họa: VietNamNet

Cháo ấu tẩu

Nghe tên thôi mình cũng đã thấy tò mò, bởi ấu tẩu vốn là một loại củ độc, nhưng qua bàn tay chế biến khéo léo của người dân nơi đây lại trở thành một món cháo cực kỳ tốt cho sức khỏe, giúp ngủ ngon và sâu giấc hơn. Gạo nếp và gạo tẻ được ninh nhừ thật lâu cùng ấu tẩu cho đến khi chín mềm, sau đó thêm trứng gà, tiêu, ớt và rau hành là đã có ngay một bát cháo nóng hổi.

Mình nhớ nhất là cái cảm giác húp muỗng cháo ấu tẩu đầu tiên giữa trời lạnh, vị beo béo của cháo, thơm thơm của trứng gà, hòa cùng chút cay nồng của tiêu ớt, tất cả trung hòa lại vị đắng nhẹ đặc trưng của ấu tẩu, tạo nên một hương vị dễ ăn đến bất ngờ. Điều đáng tiếc là món này không phải lúc nào cũng có sẵn, mình chỉ tìm được ở các khu chợ tại Đồng Văn hoặc vài quán ăn nhỏ vào buổi chiều tối, nên nếu có duyên gặp được, đừng ngần ngại mà bỏ lỡ.

Bát cháo ấu tẩu nóng hổi khói bốc nghi ngút giữa trời lạnh. Ảnh minh họa: Đan Thanh

 Rêu nướng

Đây có lẽ là món khiến mình bất ngờ nhất trong chuyến đi, bởi trước giờ mình chưa từng nghĩ rêu lại có thể trở thành một món ăn. Rêu nướng có nguồn gốc từ người Tày và được sử dụng trong bữa ăn hàng ngày của bà con nơi đây, không phải món cầu kỳ hay đặc sản trưng ra để chiêu đãi khách, mà là một phần rất đỗi bình dị trong cuộc sống thường nhật của họ.

Ba món ẩm thực này cho thấy cách người vùng cao sống hòa mình với thiên nhiên, tận dụng những gì đất trời ban tặng để tạo nên hương vị riêng không lẫn vào đâu được. Với mình, nếm thử những món này giữa mùa hoa tam giác mạch chính là cách trọn vẹn nhất để cảm nhận trọn vẹn một Hà Giang cũ vừa đẹp vừa đậm đà bản sắc.

Rêu đá là thức quà của dòng suối trong lành. Ảnh minh họa: Danviet

Mùa hoa tam giác mạch Hà Giang chỉ vỏn vẹn 1-2 tháng, ngắn ngủi như một cái chớp mắt giữa đất trời rộng lớn. Nhưng có lẽ chính vì sự ngắn ngủi mà trở nên quý giá, để mỗi năm khi tiết trời se lạnh trở lại, mình lại thấy lòng mình rục rịch muốn quay về, muốn được một lần nữa đứng giữa cánh đồng hoa, hít hà không khí trong lành của cao nguyên đá, và để cho sắc hồng tím ấy len lỏi vào tâm trí như một lời hẹn chưa bao giờ lỗi mùa. Nếu bạn cũng đang ấp ủ một chuyến đi dài ngày lên vùng đất này, đừng quên chuẩn bị một chiếc vali kéo đủ rộng để mang theo áo ấm, máy ảnh và cả những món quà nhỏ mang về, để hành trình săn hoa của bạn được trọn vẹn từ lúc lên đường đến khi trở về nhà.