Có bao nhiêu loại cà phê? Khám phá những giống cà phê phổ biến trên thế giới
Cà phê là một trong những thức uống được yêu thích nhất trên thế giới với hàng trăm giống cây và vô số cách chế biến khác nhau. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có bốn giống cà phê chính được trồng thương mại, mỗi loại sở hữu hương vị, hàm lượng caffeine và đặc điểm riêng, tạo nên sự đa dạng cho văn hóa thưởng thức cà phê.
1. Cà phê Arabica – Hương thơm tinh tế
Arabica (Coffea arabica) là giống cà phê phổ biến nhất thế giới, chiếm khoảng 60–70% sản lượng toàn cầu. Loại cà phê này được trồng ở vùng có khí hậu mát mẻ, độ cao từ 800–2.000 m so với mực nước biển.
Đặc điểm nổi bật của Arabica là hương thơm phong phú, vị chua thanh, hậu ngọt và ít đắng hơn so với nhiều giống cà phê khác. Trong hạt Arabica, hàm lượng caffeine thường dao động từ 1–1,5%.
Arabica thường được sử dụng trong các dòng cà phê specialty, espresso cao cấp và các phương pháp pha thủ công như Pour Over, Chemex hay V60.
2. Cà phê Robusta – Đậm đà, mạnh mẽ
Robusta (Coffea canephora) là giống cà phê được trồng nhiều tại Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh Tây Nguyên như Đắk Lắk, Gia Lai và Đắk Nông.
Robusta có vị đắng đậm, ít chua, hương thơm mạnh và hàm lượng caffeine cao, khoảng 2–2,7%, gần gấp đôi Arabica. Nhờ đó, loại cà phê này thường mang lại cảm giác tỉnh táo rõ rệt.
Đây cũng là nguyên liệu chính để tạo nên ly cà phê phin đậm vị, cà phê sữa đá và nhiều dòng espresso blend.
3. Cà phê Liberica – Hương vị độc đáo
Liberica (Coffea liberica) chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong sản lượng cà phê thế giới.
Giống cà phê này có hạt lớn, cây cao và khả năng thích nghi tốt với điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Hương vị của Liberica khá đặc biệt với mùi thơm gợi nhớ trái cây chín, gỗ và hương hoa, tạo cảm giác khác biệt so với Arabica và Robusta.
Do sản lượng không nhiều nên Liberica thường được những người yêu cà phê đặc sản tìm kiếm để trải nghiệm.
4. Cà phê Excelsa – “Gia vị” của thế giới cà phê
Excelsa hiện được xem là một biến thể thuộc họ Liberica. Loại cà phê này có hương vị phức hợp với sự kết hợp giữa vị chua nhẹ, hậu ngọt và mùi thơm trái cây.
Excelsa hiếm khi được rang và pha riêng mà thường được phối trộn với các giống cà phê khác để tăng chiều sâu hương vị.
Ngoài giống cà phê còn có nhiều cách phân loại khác
Bên cạnh bốn giống cà phê chính, thị trường còn phân chia cà phê theo nhiều tiêu chí khác nhau:
- Theo phương pháp chế biến: chế biến khô (Natural), chế biến ướt (Washed), Honey Process.
- Theo phương pháp pha: cà phê phin, Espresso, Cold Brew, French Press, Moka Pot, Syphon, Pour Over, AeroPress…
- Theo đồ uống: Americano, Cappuccino, Latte, Mocha, Macchiato, Flat White, Affogato…
- Theo nguồn gốc: cà phê đặc sản (Specialty Coffee), cà phê hữu cơ (Organic Coffee), cà phê chồn, Single Origin, Blend…
Việt Nam nổi tiếng với loại cà phê nào?
Việt Nam hiện là một trong những quốc gia sản xuất cà phê lớn nhất thế giới và đứng đầu về xuất khẩu Robusta. Những năm gần đây, nhiều vùng trồng Arabica tại Lâm Đồng, Sơn La, Quảng Trị và Điện Biên cũng phát triển mạnh, góp phần nâng cao giá trị cà phê Việt trên thị trường quốc tế.
Đặc biệt, văn hóa cà phê phin, cà phê sữa đá, cà phê trứng và cà phê muối đã trở thành những dấu ấn riêng, thu hút đông đảo du khách quốc tế khi đến Việt Nam.
Mỗi loại cà phê đều có sức hấp dẫn riêng
Không có loại cà phê nào là ngon nhất, chỉ có loại phù hợp với khẩu vị của từng người. Nếu yêu thích hương thơm nhẹ nhàng, Arabica sẽ là lựa chọn lý tưởng. Nếu muốn vị đậm mạnh và giàu caffeine, Robusta là cái tên đáng cân nhắc. Trong khi đó, Liberica và Excelsa mang đến những trải nghiệm mới lạ dành cho những người yêu thích khám phá.
Dù lựa chọn loại nào, điều quan trọng nhất vẫn là chất lượng hạt cà phê, cách rang, phương pháp pha chế và nghệ thuật thưởng thức – những yếu tố tạo nên một tách cà phê trọn vẹn.
Tác giả: Hương Giang